Phiên giao dịch ngày 5/11/2026 ghi nhận những biến động tài chính lịch sử trên thị trường toàn cầu. Việc chỉ số Dow Jones bùng nổ 1.569 điểm, giá dầu thô Brent giảm mạnh về dưới 95 USD/thùng cùng với sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã tác động trực tiếp tới tâm lý nhà đầu tư. Đặc biệt, đối với đồng Yen (JPY), đồng tiền vốn chịu áp lực mất giá nặng nề do chênh lệch lãi suất và chi phí nhập khẩu năng lượng tăng cao, thì những diễn biến mới nhất từ Washington và Phố Wall mang lại cả cơ hội phục hồi lẫn những rủi ro thách thức mới tới Yen Nhật.
Ở khía cạnh vĩ mô, biến động từ đợt phục hồi của Phố Wall và đà giảm của giá dầu mang đến hai “gọng kìm” giúp giải tỏa áp lực giảm giá cho đồng Yên Nhật.
Thứ nhất là, giúp hạ nhiệt chi phí nhập khẩu năng lượng và cải thiện cán cân thương mại. Nhật Bản là quốc gia phụ thuộc tới hơn 90% vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ bên ngoài, đặc biệt là dầu thô. Việc giá dầu Brent lao dốc 8,7% xuống còn 94,62 USD/thùng (mức thấp nhất trong hai tháng) là thông tin tích cực cho nền kinh tế Nhật Bản.
Thứ hai là, giảm thâm hụt thương mại. Chi phí nhập khẩu dầu mỏ giảm giúp thu hẹp cán cân thâm hụt thương mại của Nhật Bản, giảm bớt nhu cầu bán đồng Yen để mua đồng USD của các doanh nghiệp nhập khẩu năng lượng nội địa.
Thứ ba là, giảm áp lực lạm phát chi phí đẩy (Cost-push Inflation). Giá nhiên liệu đầu vào hạ nhiệt giúp giảm bớt gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân và chi phí vận hành của doanh nghiệp, giúp đồng Yen lấy lại sự ổn định định giá thực tế.
Bên cạnh đó, việc lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ giảm mạnh từ 4,95% xuống 4,88% mang lại tác động hạ nhiệt trực tiếp cho tỷ giá đồng Yen. Khi sự độc quyền kiểm soát của đảng Cộng hòa bị phá vỡ, thị trường kỳ vọng việc chi tiêu công và cắt giảm thuế làm tăng nợ công của Mỹ sẽ bị kiềm chế. Lợi suất trái phiếu Mỹ giảm làm giảm sức hút của đồng USD so với đồng Yen. Ngoài ra, mức chênh lệch lãi suất giữa Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) bớt căng thẳng, làm giảm động cơ của các quỹ đầu tư quốc tế trong việc vay đồng Yen giá rẻ để đầu tư vào tài sản định giá bằng USD.
Mặc dù có các yếu tố hỗ trợ vĩ mô, đồng Yen vẫn phải đối mặt với những lực cản lớn xuất phát từ tâm lý dịch chuyển dòng vốn trên thị trường tài chính quốc tế. Yen Nhật từ lâu đã duy trì vị thế là một “tài sản trú ẩn an toàn” hàng đầu thế giới. Việc thị trường chứng khoán Phố Wall bùng nổ kết hợp với việc giới đầu tư đón nhận kịch bản chính quyền chia rẽ tại Washington như một tín hiệu ổn định dài hạn đã kích hoạt mạnh mẽ làn sóng dòng vốn rút khỏi tài sản an toàn. Nhà đầu tư toàn cầu có xu hướng chuyển dòng vốn ra khỏi các tài sản mang lại lợi suất thấp như đồng Yen để ném vào các kênh đầu tư rủi ro có khả năng sinh lời cao hơn, như cổ phiếu Mỹ hay các thị trường mới nổi. Sự rút vốn này tạo ra lực ép giảm giá ngược trở lại đối với JPY.
Một điểm đáng chú ý nữa là trong khi các thị trường chứng khoán toàn cầu (London, Paris, Thượng Hải) đồng loạt tăng điểm theo Phố Wall, chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản lại là ngoại lệ khi đảo chiều giảm 1,4%. Trong đó, sự sụt giảm của các gã khổng lồ chip như Nvidia (-3,2%) hay CoreWeave (-9,9%) do lo ngại chính quyền Dân chủ kiểm soát Quốc hội sẽ siết chặt quy định kiểm soát AI đã kéo theo đà sụt giảm của nhóm cổ phiếu bán dẫn lớn tại Nhật Bản như Tokyo Electron, Advantest.
Sự sụt giảm của thị trường chứng khoán nội địa làm giảm tính hấp dẫn của dòng vốn ngoại đổ vào thị trường vốn Nhật Bản, gián tiếp làm suy yếu động lực phục hồi của đồng Yen trong ngắn hạn.
Triển vọng dài hạn của đồng Yen
Xét trong bức tranh tổng thể, diễn biến từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ năm 2026 đang mở ra một giai đoạn biến động hai chiều đối với đồng Yen Nhật.
Việc giá dầu thô thế giới giảm mạnh sẽ giúp Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) giảm bớt áp lực phải vội vã thắt chặt chính sách tiền tệ để chống lạm phát nhập khẩu. BOJ có thể duy trì lộ trình nâng lãi suất một cách từ tốn và thận trọng hơn, tránh gây sốc cho nền kinh tế nội địa.
Trong ngắn hạn, JPY nhiều khả năng sẽ tiếp tục giằng co trong biên độ hẹp. Sự hạ nhiệt của lợi suất trái phiếu Mỹ và giá dầu giảm sẽ thiết lập một vùng “trần” cứng cho tỷ giá USD/JPY, ngăn chặn nguy cơ đồng Yen bị đầu cơ đạp giá sâu hơn nữa.
Còn trong trung và dài hạn, tỷ giá Yen Nhật phụ thuộc lớn vào việc liệu bối cảnh chính trị chia rẽ tại Mỹ có thực sự kiềm chế được đà tăng trưởng của đồng USD hay không. Nếu các chính sách thương mại và thuế quan của ông Trump gặp phải sự kháng cự mạnh mẽ từ Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát, sự suy yếu tương đối của đồng USD sẽ là tiền đề vững chắc để đồng Yen bước vào chu kỳ phục hồi giá trị bền vững hơn.
